" دست نوشته ها "

۱- " کشف هند" اثری ماندگار از جواهر لعل نهرو از رهبران بزرگ هند است که آقای محمود تفضلی با نثری روان آن را ترجمه کرده است. كشف هند آخرين كتاب بزرگ نهرو و شايد مهمترين و با ارزش ترين اثر او باشد. قبلا جایی خوانده بودم که اثری را که ارزش دوبار خواندن ندارد یکبار هم نباید خواند اما کشف هند اثری است که ارزش دوبار خواندن را دارد. بخشی از این کتاب مربوط به استقلال پاکستان از هند است. آنچه که در مورد تجزیه هند و استقلال پاکستان آمده "مذهب" را بعنوان یکی از دلایل این استقلال نام برده اند در واقع مهمترین دلیل این تجزیه مذهب بود. نهرو با ارائه دلایلی نشان می دهد که به تقسیم بر اساس مذهب معتقد نیست. به اعتقاد وی چه کسی می تواند ثابت کند که همه کسانی که سرزمین پاکستان را تشکیل داده اند مسلمان و همه ساکنان هند هندو هستند. به عقیده  نهرو در دل همین جوامع نیز تقسیم بندیهای دیگری بر اساس مذهب ظهور خواهد کرد که ثابت می کند چنین تقسیمی نمی تواند عملی باشد و نتیجه آن عجیب است.

۲- داشتم به برخی تحولات سیاسی جهان امروز و نقش دین در این تحولات فکر می کردم که آن فقره از کتاب نهرو یادم آمد. قصه سوء استفاده از نام مذهب در طول تاریخ همیشه وجود داشته است. متأسفانه صاحبان قدرت بیش از همه به دین نیاز داشتند. سوء استفاده این قشر گاهی مسیر تحولات تاریخ را تغییر داده است. شاید به جرأت بتوان گفت که عمده مردم به دلیل نهاد پاکشان و اینکه بر اساس نص صریح قرآن " فطرة الله التی فطر الناس عليها " به سمت دین گرایش دارند از فلسفه این نوع کاربرد درک عمیقی ندارند و فراتر از آن اینکه نتیجه این سوء استفاده صاحبان قدرت برای همان مردم هیچ اثر تربیتی و یا اقتصادی هم ندارد. صدام الله اکبر را به پرچم عراق اضافه می کند. بوش اشغال عراق صدام را مأموریتی الهی می خواند و از این نمونه ها فراوان است که متأسفانه تنها نتیجه آن سست کردن اعتقادات مردم است. نیسکون در خاطرات خودش می نویسد زمانی که برای انتخابات ریاست جمهوری آمریکا نامزد شده بودم در سخنرانیهایم برای مردم از انجیل می خواندم برای اینکه مردم به مذهب توجه بیشتری دارند. البته او می افزاید هنوز هم انجیل می خوانم. چه کسی می تواند مرز دروغ و راستی را در دینداری سیاستمداران تشخیص دهد. کاش سیاستمداران و صاحبان قدرت انسانهای واقعا دینداری بودند.